9-2 تصمیم گیری در سازمانها17
1-9-2 شرایط تصمیم مدیران17
2-9-2 تئوری های تصمیم گیری17
3-9-2 تئوری کلاسیک تصمیم گیری18
4-9-2 تئوری رفتاری تصمیم گیری18
5-9-2 بصیرت ، قضاوت و پایبندی به عمل گذشته18
6-9-2 یابندگی قضاوتی19
7-9-2 قاطعیت در تصمیم گیری19
8-9-2 استراتژی درگیر کردن دیگران در تصمیم گیری19
1-8-9-2 تصمیمات فردی ، تصمیمات مشورتی و تصمیمات گروهی19
2-8-9-2 مدیریت در قرن 21 جایگاه خاصی برای دو سیاست کلان قائل است :19
10-2 انواع اطلاعات20
1-10-2 طبقه‌بندی اطلاعات از نظر کاربرد20
2-10-2 طبقه‌بندی اطلاعات از نظر سطوح سازمانی21
11-2 نقش استراتژیک اطلاعات22
1-11-2 سیستمها23
2-11-2 روش سیستم ها و دیدگاه سیستمی23
3-11-2 چرخه حیات سیستم23
4-11-2 اهمیت اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی24
5-11-2 سیستمهای اطلاعاتی24
12-2 کاربرد مدیریت25
1-12-2 مشارکت بیشتر در تصمیم گیری25
2-12-2 افزایش سرعت در تصمیم گیری25
3-12-2 افزایش سرعت در شناسائی مسائل25
13-2 طرح ریزی سازمان25
1-13-2 کاهش ارتقاع هرم سازمان26
2-13-2 تمرکز یا عدم تمرکز بیشتر26
3-13-2 بهبود هماهنگی26
4-13-2 شرح دقیق تری از وظایف26
5-13-2 افزایش کارکنان متخصص27
14-2 سیستم های اطلاعاتی مدیریت27
15-2 طبقه‌بندی سیستم‌های اطلاعاتی27
1-15-2 طبقه‌بندی سیستم‌های اطلاعاتی از نظر ماهیت27
2-15-2 طبقه‌بندی سیستم‌های اطلاعاتی از نظر ساختار28
3-15-2 طبقه‌‌بندی سیستم‌های اطلاعاتی از نظر کاربرد28
1-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات پشتیبان مدیریت29
1-1-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات مدیریتی29
2-1-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات تولید گزارش29
3-1-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات مدیران ارشد30
4-1-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات استراتژیک30
5-1-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات پشتیبان تصمیم30
6-1-3-15-2سیستم‌های پردازش تبادلات یا تراکنش‌ها32
2-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات پشتیبان عملیات32
1-2-3-15-2سیستم‌های اطلاعات اداری32
2-2-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات مدیریت منابع انسانی33
3-2-3-15-2سیستم‌های اطلاعات حسابداری34
4-2-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات تجاری35
5-2-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات تولید36
6-2-3-15-2سیستم اطلاعات جغرافیایی36
7-2-3-15-2 سیستم‌های اطلاعات اسنادی37
3-3-15-2سیستمهای کسب و کار الکترونیکی سازمان37
1-3-3-15-2 برنامه‌ریزی منابع سازمان37
2-3-3-15-2 مدیریت ارتباط با مشتری39
3-3-3-15-2 مدیریت زنجیره تأمین41
4-3-3-15-2 سیستم‌های همکاری سازمان42
16-2پیشینه پژوهش45
1-16-2 پژوهشات صورت گرفته در داخل کشور45
2-16-2 پژوهشات صورت گرفته در خارج کشور48
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
1-3 مقدمه54
2-3 نوع و روش تحقیق54
3-3 مبانی تئوریک پژوهش54
4-3 مدل مفهومی پژوهش57
5-3 متغیرهای پژوهش58
1-5-3 متغیر وابسته58
2-5-3 متغیر مستقل58
6-3 روش و تکنیک جمع آوری اطلاعات58
1-6-3 مشخصات پرسشنامه58
7-3 روایی و پایانی ابزار59
1-7-3 روایی / اعتبار59
2-7-3 پایایی59
8-3 جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونه گیری61
9-3 قلمرو تحقیق61
10-3 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات61
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
1-4 مقدمه64
2-4 بررسی ویژگی های جمعیت شناختی65
1-2-4 جنسیت65
2-2-4 سطح تحصیلات66
3-2-4 جایگاه سازمانی67
4-2-4 سن68
5-2-4 سابقه خدمت69
3-4 بررسی شاخص های مربوط به متغیرهای تحقیق70
1-3-4 بررسی شاخص های مولفه آشنایی70
2-3-4 بررسی شاخص های مولفه در دسترس بودن71
3-3-4 بررسی شاخص های مولفه توانایی72
4-3-4 بررسی شاخص های مولفه کاربرد MIS73
5-3-4 بررسی شاخص های مولفه آگاهی مدیر74
6-3-4 بررسی شاخص های مولفه حمایت مدیر75
7-3-4 بررسی شاخص های مولفه حمایت مالی76
8-3-4بررسی شاخص های مولفه سازمان یادگیرنده77
9-3-4بررسی شاخص های مولفه حمایت سازمانی78
10-3-4 بررسی شاخص های مولفه شیوه تصمیم گیری مدیران79
11-3-4 بررسی شاخص های مولفه قصد کاربرد MIS80
12-3-4 بررسی شاخص های مولفه کاربرد کامپیوتر81
13-3-4 بررسی شاخص های مولفه کاربرد اینترنت81
14-3-4 بررسی شاخص های مولفه اعتقاد به اثربخشی82
4-4 بررسی نرمال بودن متغیرها83
5-4 نتایج آزمون t84
1-5-4 آزمون t برای مقایسه میزان کاربرد MIS در مدیران84
6-4مقایسه میزان استفاده گروههای مختلف مدیران از MIS88
8-4آزمون همبستگی اسپیرمن بین متغیرها93
1-8-4 سن93
2-8-4 سابقه خدمت93
3-8-4 در دسترس بودن94
4-8-4 آگاهی مدیر94
5-8-4 حمایت مدیر95
6-8-4 حمایت مالی95
7-8-4سازمان یادگیرنده96
8-8-4 حمایت سازمانی96
9-8-4 شیوه تصمیم گیری مدیران98
10-8-4 قصد کاربرد MIS98
11-8-4 کاربرد کامپیوتر99
12-8-4 کاربرد اینترنت99
13-8-4 اعتقاد به اثربخشی100
14-8-4آشنایی با MIS100
15-8-4 توانایی100
9-4آزمون تحلیل رگرسیون101
10-4 آزمون صحت مدل برازش شده109
11-4 خلاصه آزمون فرضیه ها112
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات پژوهش
1-5 مقدمه120
2-5 یافته های تحقیق120
1-2-5 یافته ها حاصل از ویژگی های جمعیت شناختی120
2-2-5 یافته های حاصل از بررسی شاخصهای مربوط به متغیرهای پژوهش120
3-2-5 نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل فرضیات تحقیق122
4-2-5 نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون125
5-2-5 سایر نتایج تحقیق125
3-5 پیشنهادات128
1-3-5 پیشنهادات کاربردی128
2-3-5 پیشنهادات به محققین آتی129
4-5 محدودیت های تحقیق130
پیوست131
منابع فارسی:137
منابع لاتین:141

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول(3-1). مؤلفه های میزان آگاهی و کاربرد60
جدول (4-1). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس جنسیت65
جدول (4-2). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس سطح تحصیلات66
جدول (4-3). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس جایگاه سازمانی67
جدول (4-4). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس سن68
جدول (4-5). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس سابقه خدمت69
جدول (4-6). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “آشنایی با MIS”.70
جدول (4-7). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “در دسترس بودن MIS”.71
جدول (4-8). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “توانایی”.72
جدول (4-9). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” کاربرد MIS “.73
جدول (4-10). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” آگاهی مدیر “.74
جدول(4-11). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “حمایت مدیر”.75
جدول(4-12). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” حمایت مالی “76
جدول(4-13). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “سازمان یادگیرنده”77
جدول(4-14). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “حمایت سازمانی”.78
جدول(4-15). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” شیوه تصمیم گیری مدیران “.79
جدول(4-16). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” قصد کاربرد MIS”.80
جدول(4-17). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” کاربرد کامپیوتر “.81
جدول(4-18). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه “کاربرد اینترنت”.82
جدول(4-19). توزیع فراوانی نظرات مدیران استان در زمینه ” اعتقاد به اثربخشی”.82
جدول(4-20). نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنف برای بررسی پیش فرض نرمال بودن متغیرهای مورد
مطالعه83
جدول (4-21). نتایج آزمون t برای مقایسه میزان کاربرد MIS در مدیران86
جدول(4-22). نتایج آزمون t برای مقایسه میزان استفاده از MIS براساس جنسیت88
جدول(4-23). تجزیه یک طرفه واریانس برای مقایسه میزان ” آشنایی ” براساس میزان تحصیلات88
جدول (4-24)آزمون LSD بر اساس مولفه آشنایی89
جدول(4-25). تجزیه یک طرفه واریانس برای مقایسه میزان ” توانایی ” براساس میزان تحصیلات90

جدول(4-26). تجزیه یک طرفه واریانس برای مقایسه میزان ” کاربرد MIS ” براساس میزان تحصیلات90
جدول(4-27). تجزیه یک طرفه واریانس برای مقایسه میزان ” آشنایی ” براساس جایگاه سازمانی91
جدول(4-28). تجزیه یک طرفه واریانس برای مقایسه میزان ” توانایی ” براساس جایگاه سازمانی91
جدول(4-29). تجزیه یک طرفه واریانس برای مقایسه میزان ” کاربرد MIS ” براساس جایگاه سازمانی92
جدول(4-30). نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن برای میزان آشنایی، توانایی و کاربرد MIS با متغیرهای مورد مطالعه97
جدول(4-31). نتایج تجزیه واریانس پیش بینی میزان کاربرد MIS توسط مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام بر اساس
متغیرهای مورد مطالعه101
جدول(4-32). ضرایب رگرسیونی پیش بینی میزان کاربرد MIS توسط مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام بر اساس متغیرهای مورد مطالعه102
جدول(4-33). نتایج تجزیه واریانس پیش بینی میزان کاربرد MIS توسط مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام بر اساس متغیرهای مورد مطالعه103
جدول(4-34). ضرایب رگرسیونی پیش بینی میزان کاربرد MIS توسط مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام بر اساس متغیرهای مورد مطالعه104
جدول(4-35). نتایج تجزیه واریانس پیش بینی میزان کاربرد MIS توسط مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام بر اساس متغیرهای مورد مطالعه106
جدول(4-36). ضرایب رگرسیونی پیش بینی میزان کاربرد MIS توسط مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام بر اساس متغیرهای مورد مطالعه107
جدول (4-37). نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل فرضیات تحقیق118
فهرست نمودار و شکل
عنوان صفحه
نمودار (4-1). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس جنسیت65
نمودار (4-2). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس سطح تحصیلات66

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نمودار (4-3). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس جایگاه سازمانی67
نمودار (4-4). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس سن68
نمودار (4-5). توزیع فراوانی مدیران نمونه آماری بر اساس سابقه خدمت69
نمودار(4-6). نرمالیته باقیمانده ها110
شکل (2-1). ابزارهای سیستم‌های همکاری سازمان43
شکل (2-2). چارچوب نظری پژوهش52
شکل (3-1). مدل پذیرش فناوری (TAM) 56
شکل (3-2). تئوری عمل استدلالی56
شکل (3-3). مدل مفهومی پژوهش57
شکل (4-1). نتیجه مدل آزمایش شده پژوهش 111
فصل اول
کلیات پژوهش
1- 1 مقدمه
در شرایط دائماً در حال تغییر ما نیز باید تغییر نمائیم وگرنه بهای سنگینی بابت عدم تغییر پرداخت خواهیم کرد. سازمان1ها را در عصر جدید از بکارگیری سیستمهای کامپیوتری و تکنولوژی اطلاعات و رسانه های پیش رفته گریزی نیست و آینده از آن آنانی است که با شناخت دقیق و صحیح، محاسن و معایب این سیستم ها را موشکافانه مورد نظر قرار داده و از تجربه دیگران درس بگیرند بدون اینکه هزینه های آن تجربه را مجدداً تقبل نمایند. تصمیم گیری یعنی آنچه که مدیران در سطوح مختلف سازمان انجام می دهند و همواره در فضای آن حرکت می نمایند، تصمیم گیری را می توان جمع آوری و پردازش اطلاعات در نظر گرفت (صرافی زاده، 1383). روند مستمر و رو به رشد و تحول در شئون مختلف حیات اجتماعی بشر و پیشرفتهای شگرف و عمیق علوم و فنون گوناگون، موجبات تحول ساختارهای سازمانی را از اشکال سنتی به سوی ساختارهای پیچیده تر و تخصصی فراهم آورده است. امروزه به منظور اداره صحیح سازمان و اتخاذ تصمیمات منطقی و درست توسط مدیران، ایجاد سیستم اطلاعات مدیریت امری اجتناب ناپذیر است (صداقت و همکاران، 1388). داشتن اطلاعات دقیق ، مرتبط و به هنگام و سریع باعث بالا رفتن سرعت و دقت تصمیم گیری شده و جلوی انتخاب بسیاری از تصمیمات نادرست را خواهد گرفت. مدیران به منظور مواجهه با محیط و تحقق اهداف سازمانی خود با مد نظر قرار دادن متغیرهای محیطی ضرورتاً بایستی محیط را تحلیل و متغیرهای آن شناسائی و تدبیر مناسب در برخورد با آنها اتخاذ نمایند. این امر مستلزم برخورداری از اطلاعات به هنگام درون و برون سازمانی و نیز امکان بهره برداری بهینه از آنها را دارد (کستلز، 1386).
سیستم اطلاعات مدیریت تاثیر بسزایی در صحت، دقت، اقتصادی بودن و بهنگام بودن تصمیم گیری مدیران دارد و ما را بر آن داشته تا در این تحقیق به بررسی میزان آگاهی و استفاده مدیران از سیستم های اطلاعات مدیریت2 در فرآیند تصمیم گیری در سازمان های دولتی استان ایلام بپردازیم. در این فصل بیان مساله پژوهش، اهمیت و ضرورت پژوهش، اهداف و فرضیه های پژوهش، تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها مورد بررسی قرار می گیرند.
2-1 بیان مساله
یک از نام‌های دوره کنونی زندگی بشر، عصر اطلاعات و ارتباطات است. علت این نام‌گذاری در واقع به خاطر توجه بسیار زیاد و فعالیت‌های گسترده‌ای است که در این دوران در زمینه جمع‌آوری، پردازش و انتقال اطلاعات انجام گرفته و می‌گیرد. در عصر حاضر، مدیران نیاز پیدا کرده‌اند که اطلاعات مربوط به اموری را که با آن سر و کار دارند بشناسند، گردآوری و تحلیل کنند، سازمان بدهند و با مراعات سه عامل مهم سرعت، دقت و هزینه، که در همه فعالیت‌های عصر ما بدون استثناء دیده می‌شود، آن را مبادله کنند (طالقانی، 1382). فقر و ضعف اطلاعات موجب می‌شود که نظام مدیریت نه تنها تصویر درست و کاملی از آینده نداشته باشد، بلکه حتی نتواند قوت و ضعف و وضع گذشته و موجود سازمان را درست و کامل بشناسد. در نتیجه نه می‌تواند هدف‌گذاری صحیح بکند و نه قادر است فعالیت‌های مناسبی را برای نظام مدیریت طراحی نماید و پیرو این امر از منابع سازمان استفاده بهینه نخواهند شد. از این رو می‌توان یکی از عمده‌ترین دلایل عدم کارایی و عدم موفقیت‌ نظام مدیریت در ایران را تصمیم‌گیری ضعیف یا غلط و بی‌موقع مدیریت به علت وجود اطلاعات کافی و مناسب دانست و این موضوع می‌تواند به دلیل اهمیت کافی قائل نشدن برای اطلاعات مناسب و دقیق، صحیح، قابل اعتماد، به هنگام و کامل باشد. هدفگذاری به طور کلی براساس شناخت صحیح و دقیق وضعیت موجود و تجسم منطقی و معقول از چشم‌اندازهای آینده سازمان می‌تواند محقق شود. بنابراین چنانچه مدیران از این تحول غفلت کرده و طرح بلند مدت خود را مبتنی بر تجهیزات ناسازگار با این فناوری جدید تعریف کنند، دچار مشکلات جبران ناپذیری خواهند شد (بدرقه، 1389).
همچنین عدم توجه دقیق و علمی مدیران استان به عوامل مهم برنامه‌‌ریزی چون نیازسنجی، تأمین نیروی متخصص، تقسیم‌کار، زمان‌بندی، تجهیزات موردنیاز و استانداردها، سبب شکست پروژه اطلاعاتی می‌شود. اغلب مدیران سازمانهای دولتی با انبوهی از داده‌ها و یا طوماری از سوابق اطلاعاتی روبرو هستند که برای آنها در تصمیم‌گیری، برنامه‌‌ریزی، سازما‌ن‌دهی و کنترل و هدایت صحیح و مطلوب‌، تأثیر چندانی ندارد. مجموعه این عوامل وابسته به هم، موجب می‌شوند که سازمان‌ها همواره از بحران‌ اطلاعاتی بوجود آمده در عذاب باشند و این در حالی است که خود نیز متوجه این فقدان و مشکل نیستند. نظام مدیریت اطلاعات، سیستم سازمان یافته و ابزار مناسبی است که اطلاعات صحیح و خلاصه شده را در موقع مناسب به تصمیم‌گیرندگان سازمان ارائه داده و امکان‌ تصمیم‌گیری صحیح و دقیق را برای مدیران سازمان فراهم می‌سازد. هدف نهایی از ایجاد این سیستم گردآوری، پالایش، تجزیه و تحلیل، پردازش، فشرده و تخلیص کردن، ذخیره کردن و سرانجام انتقال تمامی اطلاعاتی گذشته و حال سازمان‌ها و پدیده‌های مرتبط با آنها، در یک بانک اطلاعاتی متمرکز با امکان‌ دسترسی سریع برای مدیران آنها است (منبع قبلی).
از نظر تاریخی، سیر تحولات سیستم‌های اطلاعاتی و رویکردهای مرتبط با آنها را می‌توان به چند دوره تقسیم کرد. دوره‌ی اول به دوران کلاسیک و یا سنتی که هنوز کامپیوتر اختراع نشده بود و سیستم‌های اطلاعاتی همگی مبتنی بر کاغذ و تبادل دستی پرونده‌ها بودند، مربوط می‌شود. رویکرد حاکم در این دوره، بوروکراسی اداری بود. دوره‌ی دوم که با ابداع کامپیوترها در اواخر نیمه‌ی اول قرن بیستم شروع شد، آغاز طراحی و بکارگیری سیستم‌های اطلاعاتی اتوماتیک محسوب می‌شود. با ساخت و رواج کامپیوترهای بزرگ در سازمان‌ها، بسیاری از کارها و محاسبات به صورت خودکار انجام می‌شد، ولی از آنجایی که این کامپیوترها در دسترس همه نبودند، از این‌رو سیستم‌های اطلاعاتی اغلب با رویکرد متمرکز طراحی و ایجاد می‌شدند. دوره‌ی سوم با توسعه و رسوخ گسترده‌ی کامپیوترهای شخصی در سال‌های 1980 در تمامی ابعاد زندگی، سیستم‌های اطلاعاتی گرایش محسوسی به سمت عدم تمرکز از نوع اتمیزه3 پیدا کردند که نوع خاصی از مدل استقرار و معماری جزیره‌ای و یا به عبارتی تکه تکه شده با اجزای پراکنده محسوب می‌شود. دوره‌ی چهارم با رشد و توسعه‌ی شبکه‌های کامپیوتری و به ویژه اینترنت در دهه‌ی 1990 امکان یکپارچه‌سازی و پیوند میلیون‌ها کامپیوتر و سیستم اطلاعاتی در سراسر جهان فراهم شد (محمودی، 1386).
این پژوهش به دنبال آن است که تعیین نماید مدیران دستگاههای دولتی استان ایلام تا چه اندازه از سیستم اطلاعات مدیریت آگاهی دارند و از آن به چه میزان در فرآیند تصمیم گیری استفاده می نمایند؟ و آیا از این نظر بین گروههای مختلف مدیران تفاوت وجود دارد یا خیر ؟ و در نهایت سعی در شناسایی برخی عوامل موثر بر کاربرد MIS می شود.
3-1 اهمیت و ضرورت پژوهش
می‌توان نقش سیستم‌های مدیریت اطلاعات را به سان کار قلب در بدن انسان دانست. اطلاعات، خون و سیستم اطلاعاتی قلب است. قلب وظیفه رساندن خون تمیز به تمام اجزای بدن انسان را از جمله مغز بر عهده دارد. در زمان ضرورت، قلب سریعتر کار می‌کند، آن را پردازش می‌کند و خون کافی به مقصد می‌رسد و نیازهای کلی و جزئی بدن آدمی را برآورده می‌سازد (رنجی جیفرودی، 1388). MIS نیز دقیقاً این نقش را برای سازمان بازی می‌کند. این سیستم تضمین می‌کند که داده‌های مناسب از منابع مختلف جمع‌آوری و پردازش شوند و به تمام مقاصدی که به آن داده‌ها نیاز است ارسال گردند. با توجه به این که سیستم‌های اطلاعاتی رایج در سازمان‌های کشور‌های توسعه یافته، به طور مناسبی در خدمت مدیران این گونه سازمان‌ها قرار دارند، و از طرفی در عمل ملاحظه می‌شود علیرغم قابلیت‌های مناسبی که در این ابزارهای خوب به نحو شایسته‌ای از آنها استفاده نمی‌شود، لذا هدف از این پژوهش تعیین میزان بکارگیری سیستم‌های اطلاعاتی مدیریتی در سازمانهای دولتی استان ایلام و شناسایی برخی عوامل موثر بر آن است. متأسفانه در گذشته از این سیستم در عمل کمتر در سازمان‌های دولتی استفاده گردیده و اخیراً نیز که توجه برخی از سازمان‌ها به بکارگیری از این سیستم‌ها معطوف شده، در عمل با موانعی موجه گردیده‌اند که آنها را دچار سرخوردگی، سردرگمی و بعضاً مشکلات بیشتری نسبت به گذشته نموده است. علیرغم همه این موارد نیز متأسفانه بررسی و پژوهش جامعی در این مورد به عمل نیامده است. سازمانهای دولتی ایران و به تبع آن استان ایلام از پایین بودن بهره‌وری رنج می‌برند و بسیاری از مسئولین تلاش‌هایی جهت یافتن راه‌کارهای مناسب برای رفع این مشکل داشته‌اند. به نظر می‌رسد بهره‌گیری مناسب از سیستم‌های اطلاعات مدیریتی به منظور بهبود مدیریت مدیران و افزایش بهره‌وری آنان، می‌تواند یکی از این راه‌ کارها باشد. اما به دلیل ویژگی‌های خاصی که برای این سازمان‌ها حاکم می‌باشد، به ویژه مسائل و مشکلاتی که از بعد فرهنگی و اجتماعی، در این سازمان‌ها و به خصوص نیروی انسانی شاغل در آنها (اعم از مدیران و کارکنان) وجود دارد، کاربرد این ابزار به سادگی امکان‌پذیر نیست و در عمل نیز مشاهده گردیده که کمتر سازمان‌ دولتی بوده است که توانسته باشد از این سیستم‌ها به نحو کارآمدی استفاده نموده باشد. لذا در صورتی که بتوان با انجام تحقیقاتی، راه‌کارهایی برای استفاده اثربخش از این سیستم‌ها ارائه نمود، قطعاً گام مفیدی در حل معضلات سازمان‌های دولتی برداشته شده است و بدین لحاظ این پژوهش می‌تواند از اهمیت مناسبی برخوردار باشد، به ویژه آن که تا کنون پژوهش جامعی در کشور، در این خصوص به عمل نیامده است.
خلاصه آن که اگر یک نمونه مناسب نظری که موارد زیر را در آن مورد توجه قرار داد ارائه شود، گامی مؤثر در راستای بهبود پژوهشهای نظری و کاربردی مدیریت در ایران برداشته شده است.
1- انجام یک پژوهش نظری و کاربردی در سازمانهای دولتی
2- اصلاح روش اداره سازمانهای دولتی در ایران واعمال مدیریت موفق و موثر بر آنها، از طریق بکارگیری مناسب سیستم‌های اطلاعات مدیریت .
3- بررسی عوامل تأثیرگذار بر طراحی، استقرار و بکارگیری سیستم‌های اطلاعات مدیریتی در سازمان
4-1 اهداف پژوهش
تعیین میزان آشنایی و استفاده مدیران دستگاههای اجرایی استان ایلام از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری
اهداف فرعی
1- تعیین میزان آشنایی مدیران با سیستمهای اطلاعات مدیریت
2- تعیین میزان استفاده و کاربرد مدیران از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری
3- تعیین میزان رابطه بین ویژگیهای فردی مدیران و میزان آشنایی آنها با سیستمهای اطلاعات مدیریت
4- تعیین میزان رابطه بین ویژگیهای فردی مدیران و میزان استفاده آنها از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری
5- تعیین میزان رابطه بین ویژگیهای سازمانی سازمان محل خدمت مدیران و میزان آشنایی آنها با سیستمهای اطلاعات مدیریت
6- تعیین میزان رابطه بین ویژگیهای سازمانی سازمان محل خدمت مدیران و میزان استفاده آنها از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری
5-1 سوالات پژوهش
این پژوهش برای پاسخ به سوالات زیر انجام می شود.
1 – مدیران سازمانهای دولتی استان ایلام تا چه اندازه با سیستمهای اطلاعات مدیریت آشنایی دارند؟
2 – مدیران سازمانهای دولتی استان ایلام تا چه اندازه از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری استفاده می کنند؟
3 – ویژگی ها و عوامل فردی مدیران سازمان های دولتی استان ایلام تا چه اندازه در میزان آشنایی آنها با سیستمهای اطلاعات مدیریت موثر است؟
4 – ویژگی ها و عوامل فردی مدیران سازمان های دولتی استان ایلام تا چه اندازه در میزان استفاده آنها از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است؟
5 – ویژگی ها و عوامل سازمانی در محل خدمت مدیران سازمان های دولتی استان ایلام تا چه اندازه در میزان آشنایی آنها با سیستمهای اطلاعات مدیریت موثر است؟
6 – ویژگی ها و عوامل سازمانی در محل خدمت مدیران سازمان های دولتی استان ایلام تا چه اندازه در میزان استفاده آنها از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
6-1 فرضیه های تحقیق
1-6-1 فرضیه اصلی اول
ویژگیها و عوامل فردی مدیران سازمانهای دولتی استان ایلام در میزان استفاده آنها از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
این فرضیه شامل فرضیه های فرعی زیر می باشد:
1 . بین میزان آشنایی با سیستم اطلاعات مدیریت و میزان بکارگیری آن در فرآیند تصمیم گیری رابطه معناداری وجود دارد.
2 . توانایی استفاده از سیستم اطلاعات مدیریت بر میزان بکارگیری آن در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
3 . میزان کاربرد کامپیوتر بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
4 . میزان کاربرد اینترنت بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
5 . اعتقاد به اثربخشی سیستم اطلاعات مدیریت بر میزان بکارگیری آن در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
6 . بین میزان استفاده مدیران مرد و مدیران زن از MIS در فرآیند تصمیم گیری تفاوت وجود دارد.
7 . بین میزان استفاده مدیران از MIS در فرآیند تصمیم گیری بر اساس سطوح تحصیلات تفاوت وجود دارد.
8 . بین میزان استفاده مدیران از MIS در فرآیند تصمیم گیری بر اساس گروههای سابقه خدمت تفاوت وجود دارد.
9 . بین میزان استفاده مدیران از MIS در فرآیند تصمیم گیری بر اساس گروههای سنی تفاوت وجود دارد.
10 . بین میزان استفاده مدیران از MIS در فرآیند تصمیم گیری بر اساس جایگاه سازمانی تفاوت وجود دارد.
2-6-1 فرضیه اصلی دوم
ویژگیهای سازمانی سازمان محل خدمت مدیران سازمانهای دولتی استان ایلام در میزان استفاده آنها از سیستمهای اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
این فرضیه شامل فرضیه های فرعی زیر می باشد:
1 . حمایت سازمانی بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
2 . حمایت مالی سازمان بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
3 . حمایت مدیر ارشد بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
4 . در دسترس بودن سیستم اطلاعات مدیریت بر میزان بکارگیری آن در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
5 . سازمان یادگیرنده بودن سازمان بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
6 . شیوه تصمیم گیری مدیر بر میزان بکارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در فرآیند تصمیم گیری موثر است.
7-1 تعریف نظری واژه ها و متغیرهای پژوهش
تعریف سیستم اطلاعات مدیریت:
الوانی و تیمورنژاد بر این باورند که سیستم اطلاعات مدیریت، سیستمی اطلاعاتی و بر مبنای کامپیوتر است که با پردازش داده‌های درون و برون سازمانی، اطلاعات را برای مدیران در سطوح کنترل عملیاتی، کنترل مدیریتی، و برنامه‌ریزی استراتژیک به منظور برنامه‌ریزی، کنترل و تصمیم‌گیری فراهم می‌آورد (رنگریز، 1387).
مدیریت4 : فرایند بکارگیری موثر و کارامد منابع مادی و انسانی در برنامه ریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل است که برای دستیابی به اهداف و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول صورت می گیرد (هرسی و بلانچارد، 1381).
آگاهی5 : بینشی است که مدیران با بهره گیری از اطلاعات، نسبت به موضوعات مورد نظر پیدا می کنند و به کمک آن می توانند درباره آن موضوع تصمیم بگیرند. در واقع آگاهی است که موجب اتخاذ تصمیم می شود، نه داده یا اطلاعات (طالقانی، 1382).
تصمیم گیری6 : اعتقاد بر این است که جوهره مدیریت اتخاذ یک تصمیم مناسب است و معمولاً مدیریت با تصمیم گیری مترادف می گردد. در یک تعریف مناسب، تصمیم گیری یعنی : انتخاب یک راه حل از میان راه حلهای عملی مختلف برای حل مسایل و استفاده از فرصتها.
حمایت مدیریت : میزان یا درجه ای که مدیران با زیردستان خود ارتبط برقرار می کنند، آنها را یاری می دهند و یا از آنها حمایت می کنند (منبع قبلی).
تصمیم‌گیری: فرآیندی است که از طریق آن راه حل مسئله معینی انتخاب می‌گردد .
سازمان‌های یادگیرنده: سازمان‌هایی که با بهره‌گیری از فضایل، هنرها، ارز‌ش‌ها و توانایی‌های افراد خود بر اساس درسهایی که با تجربه می‌آموزند به طور مستمر تغییر کنند و عملکرد خود را بهبود بخشند (رضائیان، 1388).
8-1 تعریف عملیاتی متغیرها
سیستم اطلاعات مدیریت: در این پژوهش منظور از سیستم اطلاعات مدیریت هر گونه نظام رسمی و غیر رسمی و شبکه ای اعم از سنتی و یا مبتنی بر کامپیوتر و شبکه از کانالهای ارتباطی و مراکز پردازش اطلاعاتی است که داده ها و اطلاعات مورد نیاز مدیران را برای تصمیم گیری بهینه و حمایت از عملیات در اختیار آنان می گذارد.
حمایت مدیریت : در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان حمایت مدیر ارشد از آنها در صورت استفاده از سیستمهای اطلاعات مدیریت با استفاده از 5 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان میزان حمایت مدیر در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
حمایت سازمانی : در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان حمایت سازمان متبوع آنها در صورت استفاده از سیستمهای اطلاعات مدیریت با استفاده از 5 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان میزان حمایت سازمانی در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
حمایت مالی : در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان حمایت مالی سازمان متبوع آنها در صورت استفاده از سیستمهای اطلاعات مدیریت با استفاده از 3 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان میزان حمایت مالی در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
کاربرد کامپیوتر: در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان استفاده از کامپیوتر با استفاده از 2 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان میزان کاربرد کامپیوتر در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
کاربرد اینترنت: در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان استفاده از اینترنت با استفاده از 3 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان میزان کاربرد اینترنت در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
شیوه تصمیم گیری مدیر: در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص شیوه تصمیم گیری مدیر ارشد با استفاده از 3 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان شیوه تصمیم گیری مدیر در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
اعتقاد به اثربخشی: در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص اعتقاد به اثربخشی سیستم اطلاعات مدیریت با استفاده از 4 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان اعتقاد به اثربخشی در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
آشنایی با MIS: در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان آشنایی با MIS با استفاده از 9 سوال مبتنی بر طیف 2 ارزشی شامل بله = 1 و خیر = 0 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان آشنایی با MIS در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
کاربرد MIS: در این پژوهش نظر پاسخگویان درخصوص میزان کاربرد MIS با استفاده از 15 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان کاربرد MIS در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
در دسترس بودن: در این پژوهش نظر پاسخگویان در خصوص میزان دسترسی به سیستم اطلاعات مدیریت با استفاده از 5 سوال مبتنی بر طیف 5 ارزشی لیکرت از خیلی کم = 1 تا خیلی زیاد = 5 سنجیده شده است و میانگین نمره فرد از سوالات فوق به عنوان در دسترس بودن در نظر گرفته شده و تحلیل گردیده است.
فصل دوم
مبانی نظری پژوهش
1-2 مقدمه
پاتنام عقیده دارد شکل مهمی از سرمایه اجتماعی توان دستیابی به اطلاعات است که با روابط اجتماعی پیوند ذاتی و لازم و ملزوم دارد. اهمیت اطلاعات از این نظر است که مبنایی برای عمل فراهم می آورد. اما اخذ اطلاعات هزینه بر است. در یک مقیاس حداقلی دستیابی به اطلاعات مستلزم دقت است که بسیار کمیاب است (به نقل از جیفرودی، 1388).
در این فصل به بررسی طبقه بندی مدیران در سازمانها، سطوح، مدلها، شرایط و تئوری های تصمیم گیری، طبقه بندی اطلاعات، کاربرد سیستمهای اطلاعاتی در مدیریت و طبقه بندی سیستمهای اطلاعات مدیریت می پردازیم و در پایان پیشینه پژوهش در داخل و خارج کشور و چارچوب نظری پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد.
2-2 طبقه‌بندی مدیران در سازمان‌ها
صاحب‌نظران مدیران را به سه سطح استراتژیک، میانی و عملیاتی به شرح زیر طبقه‌بندی می‌نمایند.
1- مدیران استراتژیک (عالی) : اینان برنامه‌ریزی استراتژیک انجام می‌دهند. کنترل‌های کلان از سوی این رده صورت می‌پذیرد و ملاک‌های آنان، شاخص‌های کلان هستند. اینان هم‌چنین بر فرآیند هدایت برنامه‌های استراتژیک و حصول اطمینان از اجرای خوب آنها برای کسب اطمینان از موقعیت سازمان در بلند مدت دلالت دارد.
2- مدیران میانی: اینان برنامه‌ریزی تاکتیکی انجام می‌دهند. کنترل‌های میانی از سوی این رده صورت می‌پذیرد. آنان نقش رابط را بازی می‌نمایند.
3- مدیران عملیاتی: اینان برنامه‌ریزی عملیاتی انجام می‌دهند. کنترل‌های عملیاتی از سوی این رده صورت می‌پذیرد (رضاییان، 1388).
3-2 سطوح مختلف تصمیم‌گیرندگان مدیریتی
سطوح مختلف تصمیم گیرندگان مدیریتی از سه بعد مورد بررسی قرار می‌گیرد:
1- از لحاظ دوره‌های زمانی
بلند مدت، میان مدت، کوتاه مدت
2- از لحاظ حیطه تصمیم‌گیری
1-2 اگر در کل سازمان باشد، مدیران استراتژیک است.
2-2 اگر در بخشی از سازمان باشد، مدیر میانی است.
3-2 اگر در بخشی از فعالیت‌های سازمان باشد، مدیر عملیاتی است.
4-2 دیدگاه‌های مطروحه در خصوص مدیران
دو دیدگاه در خصوص مدیران وجود دارد، این دیدگاه‌ها عبارت‌اند از:
1- دیدگاه‌ تصمیم گیرنده بودن مدیران: تصمیم‌گیری لازمه همه کارهایی است که مدیران انجام می‌دهند. این امر شامل موارد زیر است:
1-1 تصمیم‌گیری در هدف گذاری
2-1 تصمیم‌گیری درباره چگونگی ساماندهی مشاغل
3-1 تصمیم‌گیری درباره تعیین نحوه پاداش و انگیزه دادن به کارکنان
4-1 تصمیم‌گیری درباره تشخیص انحراف در عملکرد
2- دیدگاه عامل تغییر بودن مدیران: عامل تغییر بودن مدیران لازمه همه کارهای است که مدیران انجام می‌دهند. این امر شامل موارد زیر است.
1-2 آگاهی مدیران موفق از تغییرات سریع محیطی
2-2 انعطاف‌پذیری در انطباق پذیری اعمال مدیران برای کنار آمدن با تغییرات (منبع قبلی).
5-2 معیار تعریف اطلاعات خوب برای مدیران
این معیارها عبارتند از:
1- به هنگام بودن اطلاعات 2- دقیق بودن 3- تکراری نبودن4- کامل بودن 5- مربوط بودن 6- قابل درک بودن 7- داشتن حداقل جزئیات 8- مقرون به صرفه بودن از لحاظ اقتصادی.
6-2 نقش‌های مدیریتی و سیستم‌های اطلاعات حمایتی
هنری مینتزبرگ دریافت که رفتار روزمره مدیران می‌تواند در ده “نقش مدیریتی”7 طبقه‌بندی شود. نقش‌های مدیریتی انتظاراتی از فعالیت‌هایی است که مدیران باید در سازمان اجرا نماید. وی مطرح کرد که این نقش‌های مدیریتی در سه مقوله قرار گرفته‌اند که عبارتند از: بین فردی، اطلاعاتی و تصمیم‌گیری.
1- نقش بین فردی:8
مدیران وقتی شرکت‌های خود را به دنیای خارجی معرفی می‌نمایند، وظایف سمبولیک مانند ارائه پاداش‌ها به منابع انسانی را مطرح می‌کنند. مدیران به عنوان مقام تشریفاتی9 در سازمان عمل می‌نمایند و در نقش رهبر10 بودن تلاش می‌کنند تا زیردستان را تشویق و مورد حمایت قرار دهند. آنان هم‌چنین به عنوان ارتباط دهنده‌11 سطوح متفاوت سازمان عمل نموده و در هر یک از این سطوح، آنها به عنوان پیوند دهنده اعضای تیم مدیریتی کار می‌کنند.
2- نقش‌های اطلاعاتی12
مدیران به عنوان مراقبت کننده13 سازمانشان عمل می‌کنند و اطلاعات به روز و واقعی‌تر را دریافت نموده و دوباره آن را به افرادی که نیاز دارند تا از آنها آگاهی یابند توزیع14 می‌نمایند. بنابراین، مدیران نقش پخش و انتشار اطلاعاتی را بر عهده داشته و به عنوان سخنگوی15 سازمان عمل می‌کنند (رنگریز، 1387).
3- نقش‌های تصمیم‌گیری16
مدیران تصمیم‌گیری می‌نمایند. آنان به عنوان کارآفرین17 منشأ آغاز تحولات سازمانی عمل می‌کنند و آشفتگی‌های ایجاد شده در سازمان را کنترل نموده و به عنوان حل مشکلات18 مطرح می‌باشند. منابع را برای اعضاء سازمان که نیاز به آن دارند، تخصیص19 می‌دهند و تضادها و واسطه‌های بین گروه‌های متناقض را در سازمان برطرف می‌نمایند، به عبارت دیگر به عنوان مذاکره کننده20 می‌باشند (منبع قبلی).
7-2 مدیران، تصمیم‌گیری و سیستم‌های اطلاعاتی


دیدگاهتان را بنویسید